ik zie jou! in Haarlem
Stem in de Stad en Museum of Humanity slaan de handen ineen voor foto-expositie
Ik zie jou! brengt Haarlemmers en nieuwkomers met elkaar in gesprek
Wat gebeurt er als mensen elkaar niet online ontmoeten, via nieuwsberichten, social media en meningen, maar gewoon van mens tot mens? Tien Haarlemmers en tien nieuwkomers ontmoeten elkaar écht bij fotoproject Ik zie jou! Te zien van 9 september t/m 6 oktober in het centrum van de stad.
In deze bijzondere buitententoonstelling draait het om ontmoetingen tussen inwoners van Haarlem en nieuwkomers uit onder meer Syrië, Somalië, Oekraïne en Turkije. Mensen die elkaar anders misschien nooit zouden spreken, maar elkaar vinden in gedeelde interesses, beroepen en dromen: van politiek tot sport, van kunst tot vrijwilligerswerk.
Elkaar in de ogen kijken
De tentoonstelling is een project van Museum of Humanity dat ook al in andere steden is uitgevoerd. “Bij deze ontmoetingen zie iets heel moois ontstaan”, vertelt Ruben Timman, oprichter van Museum of Humanity. “Begrip, empathie. Bovenal verbinding, en het besef dat we allemaal niet zo verschillend zijn.”
Het initiatief om het naar Haarlem te halen, is genomen door Stem in de Stad, met steun van de Antonius Gemeenschap, de gemeente Haarlem en het COA.
De kracht van ontmoeting
Voor Stem in de Stad sluit het project naadloos aan bij de dagelijkse praktijk in al onze programma’s. “Ontmoeting is de kern van alles wat we doen,” zegt zakelijk manager Herman Stomphorst. “Of dat nu in ons Aanloopcentrum is, bij het Nieuwe Wereldhuis of tijdens Spaarnediners. Als je bereid bent je open te stellen voor die ander, kun je in elke ontmoeting zoveel van elkaar leren.”
Foto’s boven: Ik Zie Jou! Haarlem. Fotografie: Museum of Humanity
Het mag schuren
In een tijd waarin het debat over asielopvang steeds harder wordt, nodigt Ik zie jou! uit tot iets anders: niet meteen oordelen, maar eerst kijken en luisteren. Misschien herken je iets van jezelf in iemand van wie je dacht dat die ver van je af stond. Misschien schuurt het soms ook. Dat mag. Deze expositie vraagt niet om het overal over eens te zijn, maar wel om elkaar weer als mens te zien.
“Het thema migratie roept van alles op in de samenleving”, zegt Timman. “Vaak blijken de beelden die we van elkaar hebben op angst gebaseerd. Met deze tentoonstelling doen we een beroep op het stille midden van de samenleving: kijk elkaar in de ogen.”
Succesvolle edities
Ik zie jou! ontstond enkele jaren geleden in Zaandam, waar een tijdelijke opvanglocatie voor honderden nieuwkomers kwam. Er werd gezocht naar een manier om vluchtelingen welkom te heten én een gezicht te geven richting de omwonenden. Het concept Ik zie jou! bleek zo succesvol dat het daarna ook in Hoorn en Den Helder werd uitgevoerd. En nu dus in Haarlem.
Foto: Een eerdere editie van Ik zie jou! in Hoorn. Foto: Museum of Humanity
Wandeling en een kop koffie
Afgelopen juni werd een oproep gedaan aan Haarlemmers om mee te doen aan Ik zie jou! Uit de aanmeldingen werden 10 mensen gekozen die zijn gekoppeld aan 10 mensen die (nog) geen vaste verblijfvergunning hebben. De duo’s spraken eerst samen af voor bijvoorbeeld een wandeling, een kop koffie of een museumbezoek. De foto’s zijn eind juli gemaakt op de binnenplaats van Stem in de Stad.
Verhalen en film
Bij de tentoonstelling zijn straks niet alleen de foto’s, maar ook de verhalen achter de ontmoetingen te lezen. Daarnaast verschijnt een korte film van ongeveer vijftien minuten, die tijdens de opening van de expositie wordt vertoond.
Volgens Timman gebeurt er tijdens die ontmoetingen iets bijzonders. “Als twee mensen hun hart openen, ontstaat herkenning. Je ziet mensen geraakt worden door elkaars verhaal. Soms ontstaan er zelfs blijvende vriendschappen. Maar ook kleinere veranderingen zijn waardevol. We hebben meegemaakt dat iemand die heel uitgesproken was over migratie na zo’n ontmoeting toch anders naar de ander ging kijken.”
Foto 1: Ruben Timman (rechts) van Museum of Humanity en Herman stomphorst (links) van Stem in de Stad. Foto: Stem in de Stad. Foto 2: Een eerdere editie in Hoorn. Foto: Museum of Humanity.
Thuis in Haarlem
“Bij Stem in de Stad willen we dat iedereen zich thuis voelt in Haarlem,” zegt Stomphorst. “En thuis mag je het best een keer oneens zijn met elkaar. Maar je moet wél oog houden voor elkaar.
Dat is wat we willen voor deze stad: dat we niet in verschillende bubbels blijven zitten, niet tegenover elkaar gaan staan of langs elkaar heen leven, maar elkaar echt zien. Daarom halen we deze expositie naar Haarlem: omdat we de stad sterker willen maken.”
Hij hoopt dat de tentoonstelling iets in beweging zet. “Misschien staat iemand naar een foto te kijken en ziet die vervolgens iemand langslopen die hij normaal nooit zou aanspreken. Misschien ontstaat er dan toch een gesprek. Soms kan een klein praatje al betekenen dat iemand zich weer gezien voelt.”
Feestelijke opening
De tentoonstelling wordt geopend op 9 september om 14 uur in het Stadhuis van Haarlem. Tijdens de opening wordt onder meer de korte film vertoond waarin verschillende deelnemers vertellen over hun ontmoeting en wat die met hen heeft gedaan.
Afsluiting met Spaarnediners
Op 6 oktober wordt Ik zie jou! feestelijk afgesloten tijdens een speciale editie van Spaarnediners, dat sinds kort onderdeel is van Stem in de Stad. Tijdens deze maandelijkse ontmoetingsdiners eten, praten en dansen nieuwkomers en andere Haarlemmers samen. “Samen eten verbindt,” zeggen zowel Timman als Stomphorst.
Zien we jou daar?
De tentoonstelling is van 9 september tot en met 6 oktober gratis te bezoeken op twee locaties in het centrum van Haarlem.
Lees hier meer over het project
Ik Zie Jou! op school
Als onderdeel van het project hopen Stem in de Stad en Museum of Humanity ook Haarlemse middelbare scholen te betrekken. Het museum beschikt over een mobiele lestruck waarin leerlingen kennismaken met persoonlijke verhalen van mensen die moesten vluchten. Aan het bezoek is een lesprogramma gekoppeld. Geïnteresseerde scholen kunnen contact opnemen met Stem in de Stad.
